Meulensteen và Nghệ thuật mài giũa kim cương ở Man United

105

Rene Meulensteen, một thành viên của Học viện Manchester Utd, từng được bổ nhiệm giữ chức HLV phát triển kỹ năng tại đội một của CLB. Công việc trong quá khứ của ông là cải thiện kỹ thuật của những cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu trong đội hình: Scholes, Ronaldo, Giggs, Ferdinand hay Rooney – những cầu thủ đã ở trên đỉnh cao thời đó.

Những HLV dễ nản chí sẽ bỏ về nhà ngay tức thì, riêng Meulensteen thích thú với thử thách mới. Những ngôi sao của United cũng cảm thấy thế, ngay từ những ngày đầu làm việc với ông.

Người huấn luyện nay đã 53 tuổi này ngồi ở một quán café gần nhà ở Cheshire của Wilmslow, kể lại: “Mấu chốt là giúp những cầu thủ ấy nhận ra đâu là thứ sẽ giúp họ chơi hay hơn, đâu là những thứ nhảm nhí cần bỏ đi. Tôi luôn nói với họ ‘có cái này hay có thể thêm thắt vào lối chơi của cậu đây’. Thêm thắt là rất tốt. Thêm thắt nghĩa là nhiều hơn, thêm thắt nghĩa là tốt hơn. Chưa từng có một cầu thủ nào nói với tôi ‘cái này nhảm quá’ cả. Thật đấy, vì họ còn là những cầu thủ hàng tốp nữa, họ không bao giờ nói thế.”

Gắn bó với Học viện United từ năm 2001 (xen giữa là một giai đoạn ngắn dẫn dắt CLB Brondby của Đan Mạch), Meulensteen được giao trọng trách mới vào tháng 01/2007. HLV phát triển kỹ năng chuyên môn của đội một là công việc bản thân ông chưa hề nghe đến. Nó bắt nguồn từ ý tưởng của Sir Alex Ferguson khi ông tin rằng, bất kể cầu thủ nào, dù già hay trẻ hoặc dù giỏi đến đâu, cũng có thể tiến bộ.

Meulensteen cho biết, công việc của ông là kết hợp những bài tập riêng với từng cá nhân và những bài tập nhóm: “Thỉnh thoảng tôi cho tập nhóm chiến thuật để khởi động, hay như Carlos Queiroz thường nói với tôi ‘anh có nửa tiếng đó Ren, tôi muốn một bài tập với nhiều lượt.’ Đôi lúc tôi tập riêng với từng cầu thủ ngoài sân hay sau buổi tập.”

Paul Scholes

Thậm chí cả Paul Scholes, một trong những tiền vệ trung tâm được đánh giá xuất sắc nhất thế giới thời kỳ đó, cũng đã cải thiện được những kỹ năng nhờ ông thầy người Hà Lan.

“Bạn không cố dạy cho Paul Scholes cách sút trúng mục tiêu ở xa hơn 60 thước, vì cậu ta có thể làm chuyện đó tốt hơn bất kỳ ai. Thay vào đó, chúng tôi cùng nhau tập luyện cách chuyển hướng cơ thể khi cậu ấy có bóng, để Scholes có thể thoát khỏi đối phương và có thêm phương án. Bạn giả vờ di chuyển sang hướng này, nhưng rồi quay lại mà vẫn trong tư thế chân thuận, và bùm một phát.”

Ông thậm chí còn giúp cải thiện những cầu thủ gặp hạn chế về kỹ thuật trong đội bóng. “Như Wes Brown chẳng hạn, vào thời gian đầu của sự nghiệp, nếu cậu ta đang ở vị trí triển khai bóng nhưng không còn phương án chuyền bóng nào, có lẽ cậu ấy sẽ bị rối. Nhưng ở Man United thì cậu ấy không còn như thế nữa. Bạn cần phải phản ứng thật nhanh, bằng một cú ngoặt bóng kiểu Cruyff, hay động tác dừng bóng rồi xoay người lại dẫn bóng về vị trí cũ (stop-turn), và chuyền chính xác để duy trì quyền kiểm soát bóng. Chúng tôi cùng nhau tập luyện những động tác cậu ấy có thể làm được, những động tác cậu ấy dễ làm nhất, còn lại thì vứt. Sau đó, chúng tôi giả lập những áp lực trong một tình huống cụ thể và yêu cầu cậu ấy thực hiện động tác. Sau này, bạn có thể thường thấy Wes hay dẫn bóng về trước rồi stop-turn nếu không biết chuyền bóng cho ai.”

Brown, giờ 37 tuổi, đang cùng Meulensteen trải qua chuyến phiêu lưu tại CLB Kerala Blasters của Super League Ấn Độ.

Cristiano Ronaldo

Đầu mùa giải 2007/08, ông thầy người Hà Lan gặp phải thử thách khi phải làm việc sát sao với Cristiano Ronaldo.

“Cậu ấy bị cấm thi đấu một vài trận đấu (thẻ đỏ trước Portsmouth), vậy nên cứ mỗi khi toàn đội nghỉ, tôi ở lại tập cùng cậu ấy. Nhiều lúc chỉ có tôi và Ronaldo. Chúng tôi tập luyện các bài tập về dứt điểm. Cậu ấy luôn muốn ghi những bàn thắng hoàn hảo nhất, như kiểu một cú sút ghim vào góc ở cự ly 25 thước chẳng hạn. Tôi nói với Ronaldo rằng cậu ấy sẽ phải ghi bàn ở nhiều vị trí hơn nữa, và cậu ấy có thể học tập từ những chân sút xuất sắc của United trước đây như Law, Van Nistelrooy, Cole, Yorke hay Solskjaer.”

“Một trong những thứ quan trọng là đặt ra mục tiêu. Nghiên cứu cho thấy những ai đặt ra mục tiêu rõ ràng sẽ gặt hái thành công hơn những người không có mục tiêu. Tôi vẫn còn nhớ cuộc trò chuyện với cậu ấy ở Carrington:

‘Mùa trước cậu ghi được mấy bàn?
23.
Bèo quá! Cậu có thể ghi tới 40 bàn.
Cái đệch! Gấp đôi hả?
Chỉ vì cậu chưa bao giờ tập luyện dứt điểm cho ra trò thôi.’”

“Cùng với Mick Phelan và Carlos, chúng tôi thiết lập một quy trình để Ronaldo nhận thức rõ hơn vị trí trên sân và giúp cậu ấy hiểu ở vị trí nào thì nên làm gì cho phù hợp. Chúng tôi cùng nhau tập luyện miệt mài cách dứt điểm ở những góc sút khác nhau. Tôi có một format chia khu vực 16m50 thành nhiều ô và cậu ấy sẽ phải nghĩ cách nên làm gì ứng với mỗi ô – sút mu, lốp bóng, đặt lòng, một chạm hay hai, có nên di chuyển vào ô khác không,…”

“Sau đó chúng tôi phân tích những yếu tố cần thiết để có một cú dứt điểm chuẩn chỉnh. Thế là cậu ấy nhận biết được vị trí tốt hơn, bóng sẽ bay đến theo kiểu nào, và làm cách nào để đón bóng tốt và tung ra cú dứt điểm ra sao.”

“Đá phạt cũng là một bài tập của Ronaldo. Nó xuất phát từ mong muốn của cậu ấy. Điều duy nhất tôi từng nói với Ronaldo đó là ‘sang một bên một bước, để khi lao tới nó sẽ tự nhiên hơn với chân của cậu.’ Chúng tôi quay phim lại để cậu ấy có thể nhìn ra điểm khác biệt và cậu ấy tự phát triển nó, tự điều chỉnh nó. Cậu ấy muốn mọi thứ phải ngày càng tốt hơn và tập luyện miệt mài.”

Mùa giải đó diễn ra miễn chê với cả Ronaldo lẫn United. Cầu thủ người Bồ ghi 42 bàn trên mọi mặt trận, còn Quỷ đỏ thì bảo vệ được Premier League cũng như vô địch Champions League.

Từng bị xem là một tài năng còn non, Ronaldo có lần đầu tiên mang băng thủ quân United. Anh cũng giành được Chiếc giày vàng và QBV. Meulensteen nói rằng Ronaldo với United là một cuộc hôn nhân mỹ mãn.

“Ronaldo đã đến đúng nơi, đúng lúc trong sự nghiệp. Trước tiên là bởi Sir Alex Ferguson cần một hình mẫu để khẳng định ‘Tôi sẽ giúp cậu xuất sắc hơn nữa, cứ tin tôi.’ Và còn bởi United khi ấy có một phòng thay đồ gắn kết mạnh mẽ – những Scholes, Neville, Giggs, Ferdinand, Evra, Vidic, tất cả họ đều đánh giá cao Ronaldo, tôn trọng và nhìn thấy được tiềm năng của cậu ấy.”

“Và cuối cùng là bản thân Ronaldo đã tự định vị mình một cách chuẩn mực. Cậu ấy không hề ngạo mạn, mà chỉ là một chàng trai chăm chỉ. Ronaldo hết sức tự tin, nhưng là thông qua lao động để chứng minh với mọi người, theo kiểu ‘tôi muốn là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới và tôi cũng sẽ giúp cả đội bóng nữa.’”

Nhìn Ronaldo bây giờ, bạn sẽ dễ dàng quên mất chàng trai của quá khứ. “Ngày cậu ấy đến với United, Ronaldo mới 18 tuổi, cậu ấy có thể làm được nhiều trò với quả bóng. Nhưng những trò đó chả để làm trò trống gì cả. Khi chúng tôi bắt đầu tập luyện cùng cậu ấy, Ronaldo đã sẵn sàng tham gia, vì cậu ấy tin rằng chúng tôi có thể giúp cậu ấy trở thành một chân sút nguy hiểm hơn và toàn diện hơn: đỡ bóng bằng gót, đổi góc sút, đánh lừa đối thủ,… Ronaldo trở thành một cỗ máy kiện toàn.”

Liệu một Ronaldo 18 tuổi ngày ấy có thể thành công ở Premier League thời nay, trong một kỷ nguyên mà những kết quả mới là trên hết và các đội bóng ngày càng ít kiên nhẫn với những cầu thủ trẻ?

“Được chứ, vì Ronaldo vẫn là Ronaldo, vẫn mang trong mình những tiềm năng đó. Nhưng có thể cậu ấy sẽ phải trải qua một giai đoạn phát triển khó khăn hơn nhiều. Giờ đây, những cầu thủ trẻ sẽ buộc phải thích nghi ngay tức thì. Các HLV cũng không muốn phải mạo hiểm đặt niềm tin vào lứa trẻ. Họ sẵn sàng lựa chọn những cái tên chuyên chính hơn để chắc chắn giành được kết quả tốt. Nó giống như việc ‘nếu không có 3 điểm, anh sẽ mất việc’. Bối cảnh giờ đã khác.”

Meulensteen, tốt nghiệp từ hệ thống huấn luyện Coerver, tin rằng quãng thời gian 12 năm của ông tại United chính là đỉnh cao chói lọi nhất trong sự nghiệp, cho dù ông cũng chỉ mới 53 tuổi. “Tôi đã có được một trải nghiệm ngoài sức tưởng tượng cùng Man United, ở đỉnh cao của môn bóng đá. Liệu vinh quang ấy có đến lần nữa? Tôi không biết được.”

Diego Forlan

Meulensteen thích làm việc riêng với những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Một cái tên mà ông đặc biệt nhắc đến cũng như đề cao, là một gương mặt đã không thể vươn đến đỉnh cao ở United, nhưng cầu thủ này từng hai lần giành Chiếc giày vàng, cũng như được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất World Cup 2010.

“Nếu như Ronaldo đã đến đúng nơi, đúng lúc, thì Diego Forlan ngược lại. Cậu ấy là một cầu thủ tuyệt hảo, nhưng vì chúng tôi đã có Ruud van Nistelrooy ghi bàn đều đặn mỗi trận, vậy nên cậu ấy đã không thể có được vị trí tốt nhất của mình trong đội hình. Diego từng đến tập luyện thêm với tôi thời tôi vẫn còn ở Học viện. Cậu ấy sở hữu hai thứ cực kỳ giá trị với một cầu thủ – Diego có thăng bằng cực tốt và giỏi đều cả hai chân, một điều rất hiếm.”

“Mặc dù vậy, cậu ấy không biết di chuyển. Diego không thể điều hướng bản thân vào những vị trí tốt. Tôi từng nói với cậu ấy ‘cậu có thể chạy vào chỗ này, vì chân trái hay phải của cậu đều dứt điểm tuyệt hảo cả.’ Chúng tôi tập luyện để giúp cậu ấy cải thiện kỹ năng này, Diego rất thích thú và dần tiến bộ.”

“Tôi từng có lần nói ‘có thể những thứ này sẽ không có ích cho cậu ở United, nhưng nếu cậu đến một CLB khác, cậu sẽ bắt đầu nhận ra mình toàn diện đến mức nào.’ Khi Diego đến Villarreal và Ateltico, cậu ấy nhắn tin cho tôi ‘ông có xem pha di chuyển đó không? Chúng mình từng tập pha bóng đó í. Hì hì.’”

SIR ALEX: VĨ NHÂN

Cùng Phelan và Queiroz, Meulensteen giúp tạo ra một phong cách thi đấu mới ở Old Trafford: nét tinh vi, khôn khéo của bóng đấu châu Âu và mạnh mẽ, quyết liệt của Premier League.

“Duy trì được nhịp điệu và kiểm soát bóng là hết sức quan trọng. Nhưng với Sir Alex, là kiểm soát bóng có mục đích. Trong tấn công, ông ấy nhấn mạnh vào yếu tố bất ngờ, đánh lừa đối thủ. Khi bạn ở trong khu vực đặc kịt đối thủ, nhịp điệu phải thay đổi sang những pha bật nhả một-hai qua lại. Ngày nào chúng tôi cũng tập những bài đó. Bất kỳ một trận đấu nắm quyền kiểm soát bóng nào cũng phải là những pha bật nhả đó, đối thủ đơn giản là không thể phòng ngự được.”

“Rất thường xuyên bạn chứng kiến những đội bóng có những pha chạm bóng không cần thiết. Khi đó nghĩa là cái trình đã đi xuống. Nếu 5 cầu thủ chạm quả bóng hai lần, sẽ mất 10 giây để quả bóng được chuyền tròn đều. Với một chạm sẽ chỉ mất 5 giây và tốc độ trận đấu được đẩy lên, bạn sẽ khiến đối thủ rời bỏ vị trí. Lôi kéo đối thủ, và rồi bùm.”

Meulensteen từng được đôn lên thế chỗ Queiroz khi ông này trở thành HLV tuyển Bồ Đào Nha vào mùa hè năm 2008, và rời Old Trafford khi David Moyes thay thế Ferguson vào năm 2013. Nhắc lại chuyện này sẽ luôn khiến ông đau lòng – Meulensteen nói rằng sức tấn công cùng yếu tố bất ngờ đã không còn khi Ferguson ra đi. “Nhìn lại, tôi cảm thấy đó chính là những thứ đầu tiên biến mất sau khi Sir Alex rời United. Nếu các cầu thủ không còn sử dụng, thì đơn giản là mất thôi. Còn trước kia, chúng tôi có hẵng một công thức đầy đủ để chỉ dẫn làm sao ghi được bàn thắng. Và dĩ nhiên, nó còn tùy thuộc vào chất lượng những cầu thủ nữa. Thời đó, chúng tôi có đầy.”

Theo Man United Fanzone in Vietnam.

Bình luận

SHARE